Škoda prezentuje odświeżoną wersję pociągu bateryjnego

Škoda Group produkuje obecnie 15 takich pociągów dla przewoźnika České dráhy, które będą eksploatowane w Kraju Morawsko-Śląskim. Technologia ta posiada również znaczący potencjał eksportowy. Škoda Group pozyskała już pierwsze zagraniczne zamówienia obejmujące do 16 pociągów bateryjnych dla Łotwy oraz do 36 jednostek dla Słowacji. Łącznie z zamówieniem obejmującym do 34 pociągów bateryjnych wyposażonych dodatkowo w generator diesla dla przewoźnika RegioJet, ponad 100 pociągów z napędem bateryjnym produkcji Škoda znajduje się obecnie na różnych etapach produkcji lub realizacji zamówień, co plasuje spółkę w gronie najbardziej skutecznych europejskich dostawców taboru bateryjnego.

Nowa generacja pociągów RegioPanter wykorzystuje połączenie napędu elektrycznego i bateryjnego. Podczas jazdy pod siecią trakcyjną akumulatory są stale doładowywane, natomiast na odcinkach niezelektryfikowanych pociąg korzysta z energii zgromadzonej w bateriach. Jednostka oferuje zasięg do 80 kilometrów w trybie bateryjnym, osiąga maksymalną prędkość 160 km/h pod siecią trakcyjną oraz 120 km/h wyłącznie na zasilaniu bateryjnym. Dzięki hamowaniu rekuperacyjnemu baterie są dodatkowo ładowane podczas hamowania, również na odcinkach pozbawionych elektryfikacji.

– Nasze nowe pociągi bateryjne pokazują, że bezemisyjny transport regionalny nie musi czekać na pełną elektryfikację sieci kolejowej. Zapewniają operatorom i organizatorom transportu rozwiązanie, które można wdrożyć szybko i które umożliwia bezpośrednie połączenie niezelektryfikowanych linii lokalnych z głównymi zelektryfikowanymi korytarzami kolejowymi bez konieczności przesiadek. Pasażerowie zyskują szybszą, bardziej komfortową i cichszą podróż, a regiony otrzymują nowoczesny kręgosłup transportowy o znacząco niższej emisji - powiedział Tomáš Ignačák, wiceprzewodniczący zarządu Škoda Group.

– Piętnaście pociągów bateryjnych RegioPanter nowej generacji postrzegamy jako kolejny ważny krok w rozwoju nowoczesnego i bezemisyjnego transportu regionalnego w Kraju Morawsko-Śląskim. Pierwsze cztery jednostki bateryjne już potwierdziły słuszność tego kierunku rozwoju. Od momentu wprowadzenia do eksploatacji pod koniec 2024 roku przejechały ponad milion kilometrów, zapewniając pasażerom wygodne bezpośrednie połączenia bez konieczności przesiadek, także na trasach nie w pełni zelektryfikowanych. Bardzo pozytywnie oceniane są również ich korzyści środowiskowe – emisja CO₂ jest o około 40% niższa w porównaniu z pojazdami wyposażonymi w silniki spalinowe. Pasażerowie doceniają także komfort nowoczesnych, klimatyzowanych pociągów, którymi mogą bezpośrednio dotrzeć między innymi w Beskidy Morawsko-Śląskie - podkreślił Jiří Ješeta, członek zarządu i zastępca dyrektora generalnego ds. przewozów pasażerskich w České dráhy.

– Naszym celem jest oferowanie nowoczesnego, niezawodnego i przyjaznego środowisku transportu, który stanie się realną alternatywą dla podróży samochodem prywatnym. Chcielibyśmy podziękować wszystkim partnerom, którzy przyczyniają się do realizacji tego celu - zaznaczył Radek Podstawka, zastępca marszałka Kraju Morawsko-Śląskiego ds. transportu.

Pełnoprawny pociąg bateryjny zaprojektowany od podstaw

Nowa generacja pociągów RegioPanter stanowi znaczący krok technologiczny naprzód w porównaniu z pierwszymi pociągami bateryjnymi, które rozpoczęły eksploatację w Kraju Morawsko-Śląskim w grudniu 2024 roku. Podczas gdy poprzednia generacja bazowała na elektrycznym zespole trakcyjnym uzupełnionym o napęd bateryjny, nowa generacja została od początku zaprojektowana jako pełnoprawny pociąg bateryjny. Znajduje to odzwierciedlenie m.in. w nowym rozmieszczeniu modułów baterii na dachu, zoptymalizowanym układzie trakcyjnym oraz bardziej efektywnej konstrukcji całego pojazdu.

Pociąg wykorzystuje akumulatory LTO (litowo-tytanianowe), które zapewniają wyższy poziom bezpieczeństwa pożarowego, dłuższą żywotność oraz wysoką wydajność. W porównaniu z poprzednią generacją nowe rozwiązanie techniczne pozwala ograniczyć masę pojazdu, a dzięki całościowej optymalizacji układu trakcyjnego, w tym zastosowaniu przekształtników SiC (na bazie węglika krzemu), zapewnia osiągi w trybie bateryjnym porównywalne do jazdy pod siecią trakcyjną przy jednoczesnym znaczącym ograniczeniu zużycia energii.

Nowa generacja oferuje również większą pojemność pasażerską. Skład dysponuje 150 miejscami siedzącymi, odpowiadając na potrzeby regionalnych linii kolejowych notujących rosnące zainteresowanie nowoczesnym transportem szynowym. Jednocześnie wprowadzone zmiany konstrukcyjne pozwoliły utrzymać wysoki poziom komfortu podróży oraz standardy odpowiadające współczesnym wymaganiom regionalnego transportu kolejowego.

Szybsze połączenia regionalne bez przesiadek

Jedną z największych zalet pociągów bateryjnych jest możliwość łączenia niezelektryfikowanych linii regionalnych z głównymi liniami i korytarzami kolejowymi wyposażonymi w sieć trakcyjną. W praktyce oznacza to, że pociąg może pokonać początkowy niezelektryfikowany odcinek trasy dzięki energii zgromadzonej w bateriach, a następnie kontynuować jazdę z wyższą prędkością po wjeździe na zelektryfikowaną linię.

Maksymalna prędkość 160 km/h osiągana w trybie elektrycznym znacząco skraca czas podróży pomiędzy mniejszymi miejscowościami, regionami oraz głównymi ośrodkami miejskimi.

Konkretne korzyści są już widoczne w eksploatacji pierwszych jednostek BEMU w Kraju Morawsko-Śląskim. Bezpośrednie połączenia z miejscowości Veřovice, Štramberk, Kopřivnice i Příbor przez Studénkę do Ostrawy łączą jazdę na zasilaniu bateryjnym na odcinkach niezelektryfikowanych z dalszą podróżą pod siecią trakcyjną na głównym korytarzu kolejowym. Dzięki temu pasażerowie zyskują szybsze bezpośrednie połączenia bez konieczności przesiadek, co zwiększa atrakcyjność transportu publicznego względem indywidualnych podróży samochodem.

Pociągi bateryjne eksploatowane w Kraju Morawsko-Śląskim przekroczyły już milion kilometrów przebiegu i nadal potwierdzają swoją rolę w rozwoju ekologicznego transportu. W porównaniu z dieslowskimi zespołami trakcyjnymi redukują emisję CO₂ o około 40%, przy czym istotny udział w oszczędnościach ma hamowanie rekuperacyjne.

W maju 2026 roku pociągi pomyślnie zakończyły także końcowe testy weryfikacyjne dla linii prowadzącej do miejscowości Budišov nad Budišovkou przed uruchomieniem nowych połączeń obsługiwanych przez tabor bateryjny. W związku ze zbliżającym się drugim sezonem letnim spodziewany jest dalszy wzrost liczby pasażerów, którzy mogą podróżować bezpośrednio i w pełni klimatyzowanymi pociągami m.in. do Beskidów Morawsko-Śląskich.

Rozwiązanie dla regionów w Czechach i całej Europie

Nowa generacja pociągów bateryjnych RegioPanter bazuje na doświadczeniach zdobytych podczas eksploatacji pierwszych czterech jednostek w Kraju Morawsko-Śląskim. Pociągi te rozpoczęły kursowanie w grudniu 2024 roku i już w pierwszych miesiącach użytkowania udowodniły, że koncepcja połączenia zasilania z sieci trakcyjnej i baterii pozwala szybko zapewnić komfort podróży charakterystyczny dla pociągów elektrycznych również na trasach pozbawionych elektryfikacji. Wdrożenie jednostek BEMU przekłada się na roczne oszczędności wynoszące co najmniej 200 tys. litrów oleju napędowego oraz około 500 ton emisji CO₂.

– Doświadczenia zdobyte w Kraju Morawsko-Śląskim są dla nas niezwykle cenne. Pokazują, że pociągi bateryjne nie są jedynie innowacją technologiczną, lecz praktycznym rozwiązaniem dla codziennej eksploatacji. Nowa generacja idzie jeszcze dalej - jest lżejsza, bardziej energooszczędna, wydajniejsza i od początku projektowana z myślą o połączonej pracy na bateriach oraz pod siecią trakcyjną. Widzimy tutaj ogromny potencjał dla innych regionów zarówno w Czechach, jak i za granicą, aby w bardzo krótkim czasie uczynić transport kolejowy bardziej atrakcyjnym, czystszym i wygodniejszym - dodał Ivo Gurňák, Chief Commercial Officer for Trains w Škoda Group.

Podsumowanie kluczowych parametrów technicznych i usprawnień jednostek BEMU RegioPanter nowej generacji

• Koncepcja napędu: Połączenie napędu elektrycznego zasilanego z sieci trakcyjnej oraz napędu bateryjnego
• Przeznaczenie: Regionalny transport pasażerski na liniach częściowo zelektryfikowanych
• Zasięg w trybie bateryjnym: 80 km
• Maksymalna prędkość pod siecią trakcyjną: 160 km/h
• Maksymalna prędkość w trybie bateryjnym: 120 km/h
• Moc ciągła: 1 360 kW
• Pojemność: 150 miejsc siedzących
• Akumulatory: Baterie LTO (litowo-tytanianowe)
• Układ trakcyjny: Zoptymalizowany układ trakcyjny z przekształtnikami SiC (na bazie węglika krzemu)
• Masa: Niższa od poprzedniej generacji o kilka ton
• Zużycie energii: Znacząco niższe niż w poprzedniej generacji
• Hamowanie rekuperacyjne: Ładowanie baterii podczas hamowania, również poza odcinkami zelektryfikowanymi
• Bezpieczeństwo i żywotność baterii: Technologia LTO zapewnia wyższy poziom bezpieczeństwa pożarowego, dłuższą żywotność oraz większą wydajność w porównaniu z alternatywnymi technologiami akumulatorów stosowanymi w kolejnictwie
• Główna korzyść operacyjna: Bezpośrednie połączenie niezelektryfikowanych linii regionalnych ze zelektryfikowanymi korytarzami kolejowymi bez konieczności przesiadek.